Maarte Swinkels (rechts op de foto) en Adri van de Wiel (links op de foto) zijn als vrijwilligers actief op Savant Hof van Bethanië in Mierlo. De Mierlonaren zetten zich met hart en ziel in voor alle bewoners. Het gemeenschapsgevoel dat heerst, wordt door een gesprek met de heren verder versterkt. Omringd door een grote glazen raampartij die uitkijk biedt op de knusse binnentuin met bijzondere verblijfplaats voor de allerkleinste medebewoners, vertellen Maarte en Adri in geuren en kleuren over hun waardevolle ervaringen. Gepokt en gemazeld als ze inmiddels zijn, geven ze een unieke inkijk in wat het vrijwilligers werk echt betekent. Een ding is zeker, ze kunnen niet meer zonder.
Maarte heeft vroeger als postbode gewerkt en is via een tante van zijn vrouw bij Savant gekomen. Hij kwam binnen als bezoeker, maar is inmiddels al zes jaar vaste vrijwilliger en een vertrouwd gezicht. “Op een gegeven moment nam ik andere bewoners ook maar mee, wat maakte het uit.” Op de vraag wat hij zou doen als tante Toos er niet meer is, hoefde Maarte niet lang na te denken. Het heeft altijd al in hem gezeten, in militaire dienst heeft hij als ziekenverzorger gewerkt. “Als ik veertig jaar geleden had geweten dat werken in de zorg zo prettig was, had ik een andere keuze gemaakt.” Het kleinschalig wonen is de thuisbasis van Maarte. “Ik neem bewoners mee naar buiten en als we terugkomen trakteer ik ze op een kop koffie, alsof we in het café zitten. Dat vinden ze geweldig.”
Maarte: “Als ik veertig jaar geleden had geweten dat werken in de zorg zo prettig was, had ik een andere keuze gemaakt.”
Adri zet zich al elf jaar in als vrijwilliger voor Savant. Hij heeft vroeger in de energietechniek gewerkt. Nu geniet hij van de zachte kanten van het welzijnswerk: een praatje maken, kopje koffie drinken, knutselen, spelletjes doen of samen met de duofiets op pad. Adri is blij met de vrijheid die hij heeft om er een eigen invulling aan te geven. “Ik heb ooit een stuk van een sjoelbak afgezaagd, zodat alle bewoners kunnen spelen en om de beurt een zelfgemaakte wisselbeker mee naar huis mogen nemen.” Adri organiseert om de twee weken een spelletjes avond. Niet meer elke week, want de kleinkinderen hebben een oppas nodig.”
Bijzondere ervaringen
Maarte en Adri zijn meerdere keren per week te vinden op Hof van Bethanië. “Als het tenminste lukt om ons te vinden,” grappen de goed gehumeurde en eensgezinde heren. “Je kunt heel fijn contact leggen met de meeste mensen. Het hoeft allemaal niet zo grotesk en spectaculair te zijn. Wandelen is al fijn. “Sommigen praten nauwelijks of niet meer,” zegt Maarte. “Maar als je ze ziet genieten, vind ik het allang goed. Andere bewoners blijven maar vertellen. Op voorhand weet ik vaak al wat.” Een knipoog erbij.
Adri: “Een keer fietsten we over de hei in Heeze. Plotseling werden we omringd door wel honderd schapen. Een prachtig moment om met familie te delen.”
Maarte en Adri gebruiken foto’s, verhaaltjes, versjes en liedjes van vroeger. Niks is teveel voor de vindingrijke en veelzijdige heren. “Foto’s van kinderen kietelen de ziel van de mensen,” aldus Adri, een twinkeling in zijn ogen onderstreept zijn boodschap. “Het zijn toch bijna allemaal Mierlonaren die je via via kent. Dan praten we over zeventig jaar geleden,” vult Maarte aan. “De kerk en liedjes van vroeger doen het altijd goed.” “Ik laat de mensen tijdens het fietsen zelf filmpjes maken en verhalen bedenken,” zegt Adri. “Een keer fietsten we over de hei in Heeze. Plotseling werden we omringd door wel honderd schapen. Een prachtig moment om met familie te delen.”
Maarte vertelt over de kracht van muziek. “Ik wist dat een bewoonster nog piano kon spelen als voormalig koorgenoot. ‘Ga maar eens lekker zitten’, zei ik. Geweldig vond ze het. Een half uur later kwam haar zoon binnen. Ik vertelde dat we samen hadden gezongen en piano speelden. Stomverbaasd was hij. En dankbaar. Het was de dag van haar leven.”
We praten over ganzenbord, het spel dat bij menigeen een mengelmoes van nostalgie en frustratie oproept. De heren keuvelen vermakelijk over grote zelfgemaakte ganzen. “Zeg niet bij vakje zes: je zit in de put en moet een beurt overslaan. Nee, je bent 25 jaar getrouwd en mag drie plaatsen vooruit.”
Maarte: "Wat ik wil bereiken als vrijwilliger? Dat ik het 25 jaar heb gedaan!”
Leerzame momenten
Dat het werken in de zorg lang niet altijd zoete koek is beamen Maarte en Adri. “In het begin nam ik de malaise van bewoners vaak mee naar huis. Je kan bewoners amper bijhouden tijdens het wandelen, maar een jaar later duw je ze vooruit in een rolstoel. De workshop ‘omgaan met dementie’ heeft me goed geholpen,” zegt Maarte. “Petje af voor de verpleging, wat ze er allemaal voor doen en voor de kiezen krijgen,” vervolgt Adri. “Ik snap niet dat er niet meer mensen in de zorg werken,” vult Maarte aan. “Het is zo’n belangrijk werk, het geeft zo ontzettend veel voldoening. Wat ik wil bereiken als vrijwilliger? Dat ik het 25 jaar heb gedaan!” De trots om van betekenis te kunnen zijn spat van Maartes gezicht.
“Mensen benaderen is een kwestie van een arm uitsteken, niet vastpakken."
Maarte en Adri hebben vooral geleerd om inlevingsvermogen te tonen. “Mensen benaderen is een kwestie van een arm uitsteken, niet vastpakken. Enerzijds op de juiste momenten inspelen op behoeften, anderzijds mensen kunnen ontzien. Als ze nog zitten te ontbijten moet je niet met een spelletje aan komen zetten. Dan ga ik er met een leeg bord naast zitten en vraag ik of ik ook wat krijg,” zegt Adri, die een grapje op zijn tijd zeker niet schuwt. “Je kan van alles doen binnen de kaders, maar je moet niet met medicijnen gaan rondlopen. Een beetje dollen op zijn tijd kan, maak het niet zo zwaarmoedig.”
Word ook vrijwilliger
“Nieuwe vrijwilligers moeten het vooral een kans geven, wees geduldig en leef je in. Vraag niet elke keer of ze je nog kennen en betuttel niet. Je kan zoveel doen hier,” zegt Adri. “Absoluut. Ik zoek nog iemand om voor de kippen en de konijnen te zorgen,” geeft Maarte als voorbeeld. Hij voelt zich duidelijk verantwoordelijk voor de allerkleinste maar evenzo belangrijke medebewoners van Hof van Bethanië, die heel even opkijken om te zien of hun vaste verzorger eindelijk tijd voor ze heeft.
Zin om te werken als vrijwilliger? Kijk hier voor meer informatie.
